15-25 กันยายน 2569 สถาบันสิ่งแวดล้อม (TEI) โดยทีมนักวิจัยภายใต้โครงการ Urban เข้าหารือหน่วยงานระดับจังหวัดและท้องถิ่นจังหวัดเชียงราย เพื่อสร้างความรู้ความเข้าใจแนวคิดการแก้ไขปัญหาโดยอาศัยธรรมชาติเป็นฐาน (Nature-based Solutions:NbS) ตลอดจนการผลักดันแนวคิด NbS เข้าสู่ระบบแผนพัฒนาจังหวัดและท้องถิ่น

จากการหารือได้พบประเด็นสำคัญที่ต้องแก้ไขในพื้นที่ทั้งปัญหาจากภัยธรรมชาติ การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ น้ำท่วมฉับพลัน น้ำป่าไหลหลาก ดินโคลนถล่ม และการขาดแคลนน้ำในฤดูแล้ง ประกอบกับ โครงสร้างพื้นฐานที่กีดขวางทางน้ำและการกัดเซาะตลิ่ง รวมถึงปัญหาตะกอนตื้นเขิน การขุดลอกที่ไม่ยั่งยืน และมลพิษทางน้ำจากสารปนเปื้อน ขณะเดียวกันการขยายตัวของชุมชนและกิจกรรมทางเศรษฐกิจส่งผลให้ปริมาณขยะและน้ำเสียเพิ่มขึ้น

ทั้งนี้ การจัดการพื้นที่ยังมีข้อจำกัดด้าน งบประมาณ บุคลากร กฎหมายของหลากหลายหน่วยงาน องค์ความรู้ด้าน NbS และการบูรณาการระหว่างหน่วยงาน จึงจำเป็นต้องพัฒนาระบบบริหารจัดการที่บูรณาการและเหมาะสมกับบริบทพื้นที่มากขึ้น

อย่างไรก็ตาม ความต้องการและแนวทางการประยุกต์ใช้แนวคิด NbS ให้เหมาะสมกับบริบทของพื้นที่ส่วนใหญ่เป็นเรื่องการจัดการตลิ่งและโครงสร้างพื้นฐานที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม การปรับเปลี่ยนสู่ระบบวนเกษตร เปลี่ยนแปลงพื้นที่เกษตรเชิงเดี่ยวเป็นระบบวนเกษตร การฟื้นฟูแหล่งน้ำและพื้นที่ชุ่มน้ำ บ่อหน่วงน้ำ ธนาคารน้ำใต้ดินที่ใช้ระบบธรรมชาติ การประยุกต์ใช้พืชน้ำและระบบธรรมชาติในการกรองและดักจับมลพิษในลำน้ำ ตลอดจนการประยุกต์ใช้ในเขตเมืองโดยเฉพาะการเพิ่มพื้นที่สีเขียวในเมือง เพื่อให้เมืองสามารถตั้งรับและปรับตัวต่อการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ

แนวคิด NbS ควรบูรณาการเข้าสู่แผนพัฒนาท้องถิ่น ผังเมือง เทศบัญญัติ และแผนป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย ควบคู่กับ การมีส่วนร่วมของชุมชนและภาคีในพื้นที่ ตั้งแต่การออกแบบโครงการจนถึงการดำเนินงาน โดยพัฒนาศักยภาพบุคลากร อปท. และผู้นำชุมชนผ่านการอบรมเชิงปฏิบัติการที่ใช้ปัญหาจริงเป็นฐาน พร้อมจัดทำคู่มือ ตัวอย่างโครงการ และเชื่อมโยงแหล่งงบประมาณ เพื่อให้สามารถนำ NbS ไปบรรจุในแผนและขับเคลื่อนสู่การปฏิบัติได้จริงต่อไป